پویش فرهنگی گنجینههای پنهان
کاخ گلستان؛ نگین تاریخی تهران
کاخ گلستان، روایتگر سه قرن تحولات سیاسی، هنری و اجتماعی ایران است. این مجموعه ارزشمند در قلب تاریخی تهران واقع شده و بهعنوان کهنترین یادمان تاریخی پایتخت شناخته میشود.
پیشینهای کهن؛ از صفویه تا قاجار؛ ریشههای شکلگیری این مجموعه به دوره صفویه بازمیگردد، اما شکوه و زیبایی کنونیاش مدیون دوره قاجار است. با انتخاب تهران بهعنوان پایتخت توسط آقامحمدخان قاجار، کاخ گلستان به اقامتگاه رسمی پادشاهان این سلسله تبدیل شد. بخش اعظم بناهای موجود در قرن نوزدهم میلادی، بهویژه در دوران ناصرالدینشاه، ساخته یا بازسازی شدهاند و ترکیبی بدیع از هنر و معماری سنتی ایران با تأثیرات اروپایی را به نمایش میگذارند.
چرا کاخ گلستان ارزش جهانی دارد؟ این مجموعه به دلیل ارزشهای منحصربهفردش، در سال ۲۰۱۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. کارشناسان یونسکو این کاخ را به دلایل زیر شایسته این عنوان دانستهاند:
نمونهای کمنظیر از آمیختگی هنر شرق و غرب: این مجموعه، نمونهای برجسته از تبادل ارزشهای هنری و معماری میان سنتهای کهن ایرانی و فنّاوری و سبکهای اروپایی در قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی است که تأثیری عمیق بر هنر و معماری مدرن ایران گذاشته است.
گواهی بر تحولات تاریخی: کاخ گلستان شاهد رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی، از جمله مراسم تاجگذاری پادشاهان قاجار و پهلوی، و پذیرایی از مهمانان ویژه خارجی بوده و بخشی از حافظه سیاسی و اجتماعی ایران به شمار میرود.
نگاهی به شاهکارهای مجموعه ؛ مجموعه کاخ گلستان شامل چندین بنای شاخص است که هر یک جلوهای از هنر و معماری ایرانی هستند:
ایوان تخت مرمر: یکی از قدیمیترین بخشهای کاخ که تخت باشکوهی از سنگ مرمر زرد رنگ یزد را در خود جای داده است. این تخت که در سال ۱۸۰۶ ساخته شده، محل برگزاری مراسم سلطنتی و تاجگذاری پادشاهان قاجار و حتی رضاشاه پهلوی بوده است. پیکرههای سنگی فرشتگان و دیوها که تخت را بر دوش کشیدهاند، از شاهکارهای هنر سنگتراشی ایران هستند.
تالار آیینه: این تالار که به خاطر آینهکاریهای خیرهکنندهاش شهرت جهانی دارد، نمادی از هنر «آینهکاری» ایرانی است. انعکاس نور در هزاران تکه آینه، فضایی رویایی و چشمنواز پدید آورده است.
شمسالعماره: این بنای پنجطبقه، بلندترین سازه کاخ است که به دستور ناصرالدینشاه و با الهام از آسمانخراشهای اروپایی ساخته شد تا پادشاه بتواند چشمانداز شهر تهران را از فراز آن تماشا کند. شمسالعماره اولین برج تفریحی ایران و اولین ساختمان تهران است که در آن از مصالح جدیدی مانند آهن استفاده شده است.
خلوت کریمخانی: گوشهای دنج و تاریخی در مجموعه که قدمت آن به دوره زندیه میرسد. ناصرالدینشاه علاقه خاصی به این مکان داشت.
کاخ گلستان؛ گنجینهای از هنر و تاریخ؛ امروزه کاخ گلستان به یک موزه عمومی تبدیل شده و مجموعههای بینظیری از نقاشی، اشیای تاریخی، و حتی نخستین مستندات عکاسی ایران را در خود جای داده است. عکسهای تاریخی که بسیاری از آنها توسط ناصرالدینشاه، که خود عکاسی حرفهای بود، گرفته شده، در بخش عکسخانه این مجموعه نگهداری میشود. کاخ گلستان نه فقط یک جاذبه گردشگری، بلکه سفری در دل تاریخ هنر و سیاست ایران است.
ارسال نظر